Սառը պատերազմը վերադառնում է

Newsweek պարբերականն անդրադարձել է սառը պատերազմի վերադարձի հնարավորությանը: Պարբերականի անդրադարձը ներկայացնում ենք ստորև.

«Դանիան հայտարարել է հսկայական լրտեսող կայան կառուցելու իր մտադրության մասին, որը նախատեսված կլինի Արևմտյան ռազմական դաշինքի՝ ՆԱՏՕ-ի և նրա մրցակից Մոսկվայի միջև աճող լարվածության ֆոնին ռուսական հաղորդակցությունը խափանելու համար:

Դանիայի ռազմական հետախուզության ծառայության (ԴՌՀԾ) ղեկավար Լարս Ֆինդսենը նոյեմբերի 18-ին հայտարարել է, որ երկիրը (Դանիան) նախատեսում է կառուցել մոտ 280 ոտնաչափ բարձրությամբ գաղտնալսող աշտարակ դանիական Բորնհոլմ կղզու վրա՝ Օստերմարի բնակավայրի մոտակայքում:

Աշտարակը, որի բարձրությունը մոտավորապես կլինի Ազատության արձանի չափով, ինչպես հաղորդվել է, կկարողանա խափանել ռադիոազդանշանները Բալթիկ ծովի և Ռուսաստանի տարբեր հատվածների երկայնքով, որի ռազմական ներուժը մեծ մտահոգություններ է առաջացրել այն տարածաշրջանում, որտեղ ՆԱՏՕ-ն ունի գերիշխող դիրքեր:

«Ես կասեի, որ այս նախաձեռնությունը կմեծացնի ԴՌՀԾ-ի հնարավորությունը հաղորդելու Դանիայի վերաբերյալ ռուսական մտադրությունների, ներառյալ Դանիայի շրջակայքում ռուսական ռազմական հավակնությունների մասին,- դանիական հեռարձակման կորպորացիային ասել է Ֆինդսենը:

Դանիան ՆԱՏՕ-ի հիմնադիր անդամ է և բազմազգ, տրանսատլանտյան կոալիցիան շատ չանցած ձեռնամուխ է եղել տասնամյակներ շարունակ գլոբալ ազդեցության համար մղվող  պայքարին, որը սառը պատերազմի ժամանակ ընթանում էր ԽՍՀՄ-ի կողմից ղեկավարվող Վարշավյան պակտի երկրների դեմ: ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի միջև մրցակցությունն ավարտվել էր 1990-ականների սկզբին Խորհրդային Միության փլուզմամբ, բայց Վաշինգտոնի և Մոսկվայի միջև 21-րդ դարում սկսվեց նոր պայքար, իսկ Դանիան ևս մեկ անգամ վերակենդանացրեց Արևմտյան պաշտպանական պայմանագիրը: Հետխորհրդային քաղաքականության «անհանգիստ» տասնամյակից հետո, 1999 թ.-ին Վլադիմիր Պուտինն առաջին անգամ ստանձնեց ՌԴ վարչապետի պաշտոնը և այդ ժամանակվանից ի վեր նա պաշտոնավարել է կամ որպես վարչապետ, կամ որպես նախագահ:

Նրա վարչակազմի քաղաքականությունն ուղղված է ողջ աշխարհում Արևմուտքի ազդեցությունը ընդլայնելու հարցում ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի փորձերի կանխմանը, ինչպես նաև Ռուսաստանում և նրա սահմաններից դուրս ռուսական ռազմական ուժի վերականգնմանն ու ընդլայնմանը:

2014 թ.-ին Ռուսաստանի կողմից միջազգայնորեն Ուկրաինայի մաս ճանաչված Ղրիմի թերակղզու բռնակցումից հետո ՆԱՏՕ-ն որդեգրեց ավելի ռազմատենչ դիրքորոշում: Ռուսաստանը և ՆԱՏՕ-ն սկսեցին սպառազինություների ամենամեծ կուտակումը սառը պատերազմից ի վեր:

Բալթյան երկրները և Լեհաստանը հայտնվել են այս նոր սառը պատերազմի ճակատային գծերում և ամրապնդվել են ՆԱՏՕ-ի պետությունների կողմից տրամադրված բազմազգ մարտական խմբերով: Բալթյան երկրները նաև դժգոհել են ենթադրյալ ռուսական ապատեղեկատվական արշավից: Դանիայի պաշտպանության նախարար Կլաուս Հյորթ Ֆրեդերիկսենը հուլիսին հայտարարել էր, որ զորքերը շուտով կվերապատրաստվեն ոչ միայն տանկերի և ինքնաթիռների, այլ նաև «ահաբեկող և կեղծ լուրերի» դեմ պայքարի:

Նախատեսված լրտեսող աշտարակը, որը կզբաղեցնի ռազմավարական դիրք Բալթիկ ծովի մոտակայքում կփոխարինի 1940-ականների վերջերին կառուցված գաղտնալսող և ռադիոտեղորոշման կայանին, որը 1950-ականներին անցավ ԴՌՀԾ-ին և փակվել էր ընդամենը 5 տարի առաջ, երբ սառը պատերազմի դարաշրջանի լարվածությունը թվում էր թե նահանջել է: Ֆինդսենը նոյեմբերի 18-ին դանիական Politiken օրաթերթին ասել էր, որ, այնուամենայնիվ ժամանակն է «վերագնահատել» Դանիայի կոմղից հետախուզական տվյալների հավաքումը:

Բորնհոլմը 1940 թ.-ին գրավվեց նացիստների կողմից և ենթարկվեց խորհրդային կողմի ռմբակոծություններին: Խորհրդային զորքերը, ի վերջո, վայրէջք կատարեցին այնտեղ և 1945 թ.-ի մայիսին նացիստներին հարկադրեցին հանձնել այն: Խորհրդային Միությունը հաջորդ տարի կղզու վերահսկողությունը հանձնեց Դանիային, պայմանով որ արևմտյան այլ ուժեր երբեք չպետք է տեղակայվեն այնտեղ»,- ասվում է հոդվածում: