Եվրագոտու հաջողությունը կախված է հետագա բարեփոխումներից

Financial Times պարբերականն անդրադարձել է եվրագոտու տնտեսական վերականգնման հարցին՝ նշելով, որ այն դեռևս հեռու է ավարտված լինելուց: Պարբերականի անդրադարձը ներկայացնում ենք ստորև.

«Եվրահանձնաժողովի (այսուհետ՝ Հանձնաժողով) վերջին կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ միասնական արժութային գոտու վերականգնումը ոչ միայն կայացած, այլև արագացված է, ինչը պայմանավորված է տնտեսական աճով, որն այս տարի վերջին մեկ տասնամյակի ընթացքում գրանցել է իր ամենաարագ տեմպը:

Գերմանիայի տնտեսությունն արագացնում է վերականգնումը, սակայն աճի ամենաբարձր տեմպերը կանխատեսվել են եվրագոտու ծայրամասային երկրներում: Նույնիսկ Իտալիայում, որտեղ աճի տեմպերը դանդաղ են, 2017 թ.-ին սահմանվել է 1,5 տոկոս և 2018 թ.-ին՝ 1,3 տոկոս աճ, շարունակվում է վերականգնման գործընթացը:

Սա ուշագրավ շրջադարձ է, որը ցույց է տալիս ինչպես Եվրոպական Կենտրոնական Բանկի (այսուհետ՝ ԵԿԲ) խթանման քաղաքականության հաջողությունը, այնպես էլ Իսպանիայում, Պորտուգալիայում և այլուր ազգային կառավարությունների ջանքերը՝ «ցավալի» ֆիսկալ և կառուցվածքային բարեփոխումների իրականացման մասով: Այնուամենայնիվ, չնայած հաստատուն աճին և գործազրկության կրճատմանը, կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ եվրագոտու վերականգնումը հեռու է ավարտված լինելուց: Աշխատավարձի չափը մնում է ցածր և Հանձնաժողովը ակնկալում է, որ գնաճը 2019 թ.-ին դեռևս կլինի ցածր ԵԿԲ-ի 2 տոկոսանոց թիրախից: Չնայած ընդհանուր բարելավմանը, դաշինքի ամենաուժեղ և ամենաթույլ անդամների միջև ակնհայտ են կայուն տարբերություններ, 2019 թ.-ին նախատեսվում է, որ Գերմանիայում գործազրկությունը կնվազի 3,2 տոկոսով, մինչդեռ Իսպանիայում, Իտալիայում և Հունաստանում այն կմնա երկնիշ թվով: Մինչ եվրագոտու բյուջեի հավասարակշռությունը բարելավվում է, ABN Amro-ի տնտեսագետները նշում են, որ սա գրեթե ամբողջությամբ պայմանավորված է տնտեսական աճի և ցածր տոկոսադրույքների հետ:

Առավել պարտք ունեցող երկրները մնում են խիստ խոցելի տնտեսական անկման և տոկոսադրույքների բարձրացման նկատմամբ: Սա ցիկլային աճ է, որը մեծ չափով պայմանավորված է գլոբալ աճի համատեքստում դրամավարկային ընդլայնվող քաղաքականությամբ:

Կառավարություններին ուղղված մարտահրավերն այժմ բարեփոխումներն առաջ տանելն է, ինչը տնտեսությունը կդարձնի ավելի կայուն հաջորդ ցնցմանը դիմայակելու առումով: Հակառակ դեպքում, գնաճի անսպասելի «պոռթկման» բացակայության դեպքում ԵԿԲ-ը կարող է մեծ հնարավորություն չունենալ թուլացնելու տարվող քաղաքականությունը, երբ հաջորդի հերթական անկումը:

Թերևս ամենահրատապ խնդիրը բանկային հատվածում ընթացիկ ռիսկերին անդրադառնալն է: Իտալիայի կառավարությունը պայքարում է ԵԿԲ-ի առաջարկների դեմ, ինչը բանկերի համար ավելի թանկ կդարձնի վատ վարկեր պահելը:

Այնուամենայնիվ, Իտալիան պետք է միջոցներ ձեռնարկի չաշխատող վարկերի խնդիրը լուծելու համար, որոնք խոչընդոտում են տնտեսության աճը և կարող  են բանկերը խոցելի դարձնել տոկոսադրույքների ցանկացած աճի դեպքում: Եվրագոտու կառուցվածքային բարեփոխումներն առկա խնդիրների մի մասն են, թեև Ֆրանսիան, որն առաջ է մղում եվրագոտու ընդարձակ բյուջեի գաղափարը, և Գերմանիան, որը ցանկանում է եվրագոտին փրկելու գործակալությունը պարտադրի ֆիսկալ կարգապահության ենթարկել, անկասկած ստիպված կլինեն չափավորելու իրենց հավակնությունները:

Այնուամենայնիվ, ազգային կառավարությունների համար իրական հրամայականը պետք է լինեն կառուցվածքային փոփոխությունների ուղղությամբ իրականացվող քայլերը, որոնք երկարաժամկետ հեռանկարում կավելացնեն աշխատատեղերը և կբարձրացնեն արտադրողականությունը: Բեռլինը նույնպես պետք է ընդունի բարեփոխումների անհրաժեշտությունը՝ պահանջարկն ավելացնելու և սպառումը խրախուսելու առումով:

Գերմանիայի տնտեսական հարցերով փորձագետների խորհրդի հնչեցրած մտահոգությունն այն է, որ երկրի տնտեսությունը հնարավոր է «գերտաքացման» նշաններ ցույց տա ցածր տոկոսադրույքների պայմաններում, ինչը հակասում է շարունակվող ցածր գնաճի կանխատեսումներին:

Գերմանիան պետք է «գերտաքացման» նշաններ ցույց տա, եթե ԵԿԲ-ն անցնի եվրագոտու տնտեսության ամբողջական առողջացման ուղղությամբ: Ճգնաժամի կառավարումից մեկ տասնամյակ անց եվրագոտին վերջապես ունի հնարավարություն ապագա բարգավաճման հիմքերը կառուցելու առումով: Շատ բան կախված է նրանից, թե Բեռլինն առաջ կմղի, թե կխոչընդոտի գործընթացը»: