Սուբսիդավորել արտահանումը

Տրանսպորտային ընկերությունները յուրաքանչյուր ՀՀ-ից արտահանված ապրանքատեսակի համար որի ինքնարժեքը չի գերազանցում 900 դոլարը մեկ տոննայի դիմաց, և անցել է առնվազն երկու վերամշակման փուլ ՀՀ տարածքում պետք է սուբսիդավորվեն՝ մեկ տոննայի դիմաց 100 դոլարով: Բացառություն է կազմում հանքա-հումքային բազան:

Ընդ որում, սուբսիդավորման սխեման պետք է իրենից ներկայացնի երաշխիքային համակարգ, որը թույլ կտա փոխադրողներին այդ միջոցներից օգտվել զուտ հիմնական միջոցների մեջ ներդրում անելիս՝ լինի դա մեքենա, պահեստ, թե օրինակ ճանապարհի կառուցում: Մինչդեռ, պետությունից «քէշ» փող չի պահանջվի այլ կպահանջվեն որոշ բարեփոխումներ առողջապահության և հանրային անվտանգության ոլորտում:

Ներկա պահին, ՀՀ տարածքից համաշխարհային շուկաներ բեռ հասցնելը մեկ տոննայի հաշվարկով (կախված ծավալից) արժե 100-150 դոլար, այնինչ, լոգիստիկայի համար առավել մատչելի տարածաշրջաններում, տնտեսվարող սուբյեկտները նույն բեռը հասցնում են նույն շուկաներ 40-50 դոլարով: Այսպիսով, ՀՀ-ում գործող սուբյեկտները անմրցունակ դիրքում են հայտնվում, մասնավորապես փոքր, ավելացված արժեք ունեցող և ծավալուն բեռների դեպքում, որոնք կազմում են ՀՀ արտահանման ծավալի ճնշող մեծամասնությունը:

ՀՀ արտահանումը ծավալով կազմում է տարեկան մոտ 750 հազար տոննա, որի մոտ 60%-ը կազմում է հանքա-հումքային բազան: Ոչ հումքային արտահանման յուրաքանչյուր տոննայի լոգիստիկայի սոբսիդավորումը 100-ակկան դոլարի չափով տարեկան կպահանջի մոտ 30 միլիոն դոլար: Սակայն թիրախային ճյուղերի ծավալի սուբսիդավորումը սկզբնական փուլում չի գերազանցի 5 միլիոն դոլարը: Նշված ճյուղերում արտահանման դեպքում տրանսպորտային բաղադրիչը երբեմն հասնում է ինքնարժեքի 40%-ի!!!!

Սուբսիդավորման արդյունքում ՀՀ-ում արտադրված ապրանքները իրենց տրանսպորտային բաղադրիչով չեն զիճի, օրինակ Չինական արտադրողներին հետևյալ շուկաներում՝

– Թուրքմենստան, Իրան, Բահրեյն, Կատար, Իրաք, Սաուդյան Արաբիա, Լիբանան, Սիրիա, Հորդանան, Քուվեյթ և ՄԱԷ
– Ռումինիա, Բուլղարիա, Հունաստան և Թուրքիա
– Վրաստան, Բելոռուս, ՌԴ (արևմտյան և կենտրոնական հատված) և ՈՒկրայինա

Եվ ամենա կարևորը, ՀՀ արտադրանքը մատչելի մուտք կստանա աշխարհի խոշորագույն նավահանգիստներից երկուսին՝ Բանդար-Աբբաս և Ստամբուլ։ Սա ոչ միայն կտրուկ կավելացնի սպառման շուկաները, այլ նաև կդիվերսիֆիկացնի արտահանման ուղիները՝ ՀՀ տնտեսությունը հնարավորինս զերծ պահելով միջազգային տնտեսական ցնցումներից:

Արտահանման կտրուկ աճին զուգահեռ, այս նախաձեռնությունը նաև զարկ կտա և լուրջ հիմք կծառայի ՀՀ-ում տրանսպորտային ընկերությունների, այսինքն ենթակառուցվածքների, զարգացմանը, որն իր հերթին կավելացնի ՀՀ տարածքով տարանցիկ բեռների քանակը: Սա էլ կփակի մեր այն ոխերիմ բարեկամների բերանը, որոնք Իրան-Հայաստան երկաթգծի չկառուցելը հիմնավորում են տարանցման փոքր ծավալներով:

Արթուր Դանիելյանի գրառումը Facebook-ում