Ալիևի խրախճանքը՝ ժանտախտի ժամանակ

kargin_aliev

Հաշված օրեր են մնացել դեկտեմբերի 9-ին կայանալիք՝ Ադրբեջանի և Հայաստանի ԱԳ նախարարների հանդիպմանը, որը կկազմակերպվի 2+3 ձևաչափով, Նալբանդյանին ու Մամեդյարովին կմիանան համանախագահ երկրների իրենց գործընկերները։ Իսկ մինչ այդ հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ ադրբեջանական կողմից հնչում են հայտարարություններ, որոնց համադրությունն ու համեմատությունը հետաքրքիր խճանկար առաջացնում: 

Համանախագահների տարածաշրջան այցելությանը նախորդեց Իլհամ Ալիևի հայտարարությունը Արցախին բարձր ինքնավարության կարգավիճակ տալու վերաբերյալ, համանախագահների այցից հետո նույն Իլհամ հանդես եկավ հերթական ռազմատենչ հայտարարությւններով, որոնցում վստահեցնում էր՝ «Ադրբեջանը վերադարձնելու է իր տարածքներն այնպես, ինչպես վերադարձրեց Լելե Թեփեն»։ Օրերս էլ նա հայտարարել է՝ թե. «Այսօր մենք չենք հավակնում Հայաստանի ներկա տարածքներին: Մենք մտադիր չենք ռազմական ճանապարհով վերադարձնել ո՛չ Երևանը, ո՛չ Մեղրին, ո՛չ Գորիսը: Բայց ես վստահ եմ, որ կգա ժամանակը, և մենք՝ ադրբեջանցիներս, կվերադարձնենք մեր բոլոր պատմական հողերը…»:

Հայտարարություններն, ինչ խոսք, հակասական են և կարելի է ենթադրել, որ Ադրբեջանում ներքին զսպանակը գնալով լարվում է, թե առաջինն ով կտուժի զսպանակի բացվելուց, ցույց կտա ժամանակը: Իսկ այն, որ այդ հայտարարությունների հակասականությունը պայմանավորված է նաև ներքին ու արտաքին լսարանները թիրախավորելով, թերևս ենթադրելի է: Քանզի օտարերկրյա լրատվամիջոցի հետ հարցազրույցում Ալիևը քիչ թե շատ կառուցողական դիրքորոշում է դրսևորում, Լուկաշենկոյի հետ հանդիպմանը որոշակի զսպվածություն է դրսևորում, իսկ ահա ներքին լսարանի հետ շփումներում հանդես է գալիս անզուսպ ու անզիջում ռազմատենչի կերպարում:

Հարց է առաջանում՝ Ալիևը ո՞ր դեպքում է անկեղծ՝ ռազմատենչ հայտարարությունների ժամանա՞կ, թե՞ քիչ թե շատ կառուցողական հայտարարություններ անելիս: Այս հարցի պատասխանը գտնելու համար, թերևս, կարևոր է ճիշտ պատկերացում կազմել այն ֆոնի մասին, որի պայմաններում Ալիևը հերթական անգամ խոսում է Արցախի մասին:

Մասնավորապես, Ադրբեջանում տնտեսական անկայուն իրավիճակը գնալով խորանում է, ինչը վկայում են խոսուն փաստերը: Ազգային արժույթ մանաթն արժեզրկվում է. պաշտոնական տվյալներով 2016թ.-ի ընդացքում, մինչև օրս մանաթն արժեզրկվել է 11%-ով, իսկ 2015-16 թվականների համեմատությամբ՝ 50%-ով: Ազգային արժույթի արժեզրկումը բնականաբար ունենում է իր բացասական հետևանքները շարքային քաղաքացիների սոցիալ-կենցաղային իրավիճակի վրա: Դրանով է պայմանավորված նաև պետական ապարատի կրճատման վերաբերյալ ադրբեջանցի պաշտոնյաների առաջարկը այդ երկրի կառավարությանը: Մասնավորապես Ադրբեջանի պատգամավորները կառավարությանն առաջարկում են 30%-ով կրճատել պետական պաշտոնյաների թիվը:

Այս փաստերը Ալիևի հայտարարությունների համատեքստում դիտարկելիս, կարելի է եզրակացնել, որ Ադրբեջանի նախագահի՝ «հողերը հետ բերելու» վերաբերյալ հայտարարություններն ուղղակի «խրախճանք ժանտախտի ժամանակ» ժանրից են:

Արտաքին լսարանին ուղղված հայտարարություններում Ալիևը շեղում չի արձանագրում խաղաղ բանակցային ճանապարհով խնդրի կարգավորման վերաբերյալ հայտարարություններ անելով: Ուստի Համբուրգում կայանալիք նախարարների ձևաչափով հանդիպման ժամանակ Ադրբեջանը մանևրելու կռվաններ այնուամենայնիվ ունի: Այստեղ հետաքրքրական է, այն, որ Ալիևը հակամարտության կարգավորման առումով կանգնած է միջազգային հանրության և սեփական ժողովրդի «սահմանագոտում», և ցանկացած կտրուկ քայլ կամ արտահայտություն անդառնալի կարող է լինել հենց իր՝ Ալիևի համար: