Պարտքը կառավարելի է

arm14252853543

Հայաստանի պետական պարտքն այս տարվա հոկտեմբերի 31-ի դրությամբ կազմել է 5 մլրդ 607 մլն ԱՄՆ դոլար, որից արտաքին պարտքը՝ 4 մլրդ 045 մլն ԱՄՆ դոլար:

2017 թվականի պետական բյուջեն նախագծելիս հաշվի է առնվել ընդհանուր տնտեսական իրավիճակը: Կանխատեսման ռիսկերը պայմանավորված են ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին տնտեսական գործոններով, որոնք կարող են հանգեցնել ինչպես տնտեսական աճի տեմպերի ավելացման, այնպես էլ` նվազման:

Հաջորդ տարվա բյուջեով նախատեսված 3.2 տոկոսանոց տնտեսական աճի ապահովման սցենարի հիմքում ընկած է թե´ գլոբալ տնտեսության աճը, թե´ Ռուսաստանի տնտեսական աճը, որը կանխատեսվում է շուրջ մեկ տոկոսի սահմաններում, ինչպես նաև հումքային ապրանքների միջազգային գների համեստ աճը: Եթե այս սցենարից բացասական ուղղությամբ որևէ շեղում լինի, բնականաբար, դա ազդեցություն կունենա Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի վրա: Այս մասին լրագրողներին տեղեկացրեց ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը՝ պետական պարտքի թեմայով օրերս տեղի ունեցած հանդիպում-քննարկման ընթացքում:

 «Եթե այնպես լինի, որ նավթի միջազգային գները շատ ավելի ցածր լինեն, քան կանխատեսվում է, դա նշանակում է, որ մենք կունենանք դրանից ածանցված բացասական հետևանքներ մեր տնտեսության վրա, այսինքն շատ ավելի կդժվարանա 3.2 տոկոս տնտեսական աճի ապահովումը»,-ասաց Արամյանը:

Ինչ վերաբերում է ներքին ռիսկերին, այստեղ ֆինանսների նախարարը կարևորում է տնտեսվարողների ու հանրության վարքագիծը: Նրա խոսքով՝ այն գործողությունները, որոնք դրված են կառավարության ծրագրում, նաև ազդակ են, որպեսզի դրական սպասումների հիմքի վրա տնտեսվարողները ներդրումային ծրագրերի նախագծեր մշակեն:

«Եթե մենք ինչ-ինչ պատճառներով, ռեսուրսների չբավարարման հետևանքով կամ որոշակի օբյեկտիվ պատճառներով որոշ բաներ չկարողանանք իրականացնել, և դա ազդի նաև մեր ներքին տնտեսվարողների վարքագծի վրա, ավելի կդժվարանա 3.2 տոկոս աճ ապահովելը»,- հավելեց Արամյանը:

Վերջինիս հավաստմամբ, Հայաստանի պարտքի մարման գրաֆիկն իդեալական վիճակում է: Նա պարտքի կառավարելիությունը ամենակարևոր խնդիրներից մեկն է համարում և կարծում է, որ ընդհանուր պետական պարտքի ռիսկերը կառավարելիության մեջ են:

Ֆինանսների նախարարության Պետական պարտքի կառավարման վարչության  պետ Արշալույս Մարգարյանի խոսքով՝ տարեվերջին պարտք-ՀՆԱ հարաբերակցությունը կգերազանցի 50 տոկոսի սահմանը, ինչի դեպքում կառավարությունը հաջորդ տարվա բյուջեն չի կարող պլանավորել 3 տոկոսից ավելի դեֆիցիտով, չնայած որ օրենքով թույլատրելի է դեֆիցիտի մինչև 7.5 տոկոսանոց մակարդակ:

Ֆինանսների նախարարի առաջին տեղակալ Ատոմ Ջանջուղազյանը, անդրադառնալով ներգրավված պարտքի արդյունավետ օգտագործման խնդրին, նշեց. «Մեր գործողութուններով փորձում ենք ստեղծել միջավայր, որը հնարավորություն կտա չափել արդյունավետությունը. պետք է մտածել բոլոր ծախսերն արդյունավետ դարձնելու մասին: Ներգրավված պարտքը երկու ուղղությամբ է ծախսվում՝ նպատակային ծրագրերի համար և որպես բյուջետային աջակցության վարկ»:

Ջանջուղազյանը կարևորում է պարտքի և ընդհանրապես բյուջետային միջոցների արդյունավետության բարձրացման հարցը, և այժմ իրենք փորձում են ստեղծել միջավայր, որը հնարվորություն կտա չափելու այդ արդյունավետությունը:

Ինչ վերաբերում է Հայաստանի պետական պարտքի հնարավոր վերակառուցմանը, նախարար Արամյանը նման հեռանկար չի տեսնում: «Վերակառուցում նշանակում է, որ դու քո պարտքային պարտավորությունները չես կարողանում կատարել, ունես լիկվիդայնության խնդիր և գնում ես վերակառուցման: Այլ երկրների հետ համեմատական ձևաչափում մենք նվազ պատքի բեռ ունեցող երկիր ենք համարվում: Այդ դեպքում ո՞րն է պարտքի վերակառուցման մասին խուսելու տրամաբանությունը»,- նշեց նա: