Ապտակ պետությանը

Յուրաքանչյուր աշխատողից 1000 դրամ գանձելու միջոցով զոհված ու վիրավոր զինծառայողների խնդիրը լուծելու նախաձեռնությունը հանրությանը դրել է երկընտրանքի առաջ. մի կողմից ցասումն է, թե ինչո՞ւ և ի՞նչ հիմքով պետք է յուրաքանչյուր աշխատող գումար վճարի «բանակի համար», մյուս կողմից էլ՝ արդարացի հիմնավորումն է, թե հո՞ բանակն ու զինծառայողին միայնակ չենք թողնելու:

Երկու տեսակետն էլ թե´ էմոցիոնալ, թե´ ռացիոնալ հարթության վրա հիմնավոր ու արդարացի են: Ու թվում է՝ այս երկընտրանքը լուծում չունի: Բայց դա միայն թվում է: Այն պարզ պատճառով, որ հարցը դիտարկում ու քննարկում ենք արխայիկության հարթության մեջ: Մոռանում ենք, որ գործ ունենք պետության հետ:

Անկախ նրանից, որ մեր պետությունն ազգային (արժեք) է, որ այն դարավոր փափագի արդյունք ու օբյեկտ է, սիրո ու գուրգուրանքի կարիք ունի, մենք մոռանում ենք, որ այն առաջին հերթին ՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ է, մի գործիք, որն ստեղծվել է հասարակության անդամների կոնտրակտի հիման վրա: Այդ կոնտրակտի անունը սահմանադրություն է, և այդ սահմանադրության մեջ ամրագրված են փոխադարձ պարտավորություններ. մենք քեզ հարկեր և տուրքեր, դու մեզ՝ մեր իրավունքների պաշտպանություն:

Այն, ինչ առաջարկվում է այսօր, դուրս է այս տրամաբանությունից, այդ կոնտրակտից: Դուրս է ձևով: Իսկ եթե խախտված է հանրային կոնտրակտը, կնշանակի ապտակ է հասցված պետությանը: Ու սա այն դեպքում, որ դրությունն ամենևին էլ անելանելի չէ, ու հնարավոր է տասնյակ այլ լուծումներ մտածել:

Օրինակ, բացվելիք ֆոնդը կարելի էր համալրել արագաչափերից ստացված տույժ ու տուգանքներով, պետության կողմից մատուցվող ծառայությունների դիմաց գանձվող տուրքերով, պարտադիր զինծառայությունից խուսափած անձանց վճարած տուգանքներով, անհիմն «օդի հարկով»  և այլն: Վերջապես այդ ֆոնդը կարելի էր համալրել կամավորության սկզբունքով, ու ամենևին էլ բացառված չէ, որ հասարակության յուրաքանչյուր անդամ իր պարտքը կհամարեր սեփական լուման ներդնել այդ բարեսիրտ առաքելությանը:

Բայց… Մենք գնացինք հնարավոր վատագույն ճանապարհներից մեկով: Պարտադրելու ենք 1000 դրամ վճարել մի ֆոնդի, որի պոտենցիալ կառավարիչներ են դառնալու ԿԲ աշխատակիցները, որոնց բարձր աշխատավարձերը մինչ օրս էլ չհիմնավորված ու անհասականալի են երկրի մյուս աշխատողների համար: Դիմացն էլ խոստանում ենք թափանցիկություն: